สรุปสาระสำคัญและข้อหารือพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้าน พ.ศ. 2527

´สาระสำคัญ

· ข้าราชการ หมายถึง

- ข้าราชการพลเรือน - ข้าราชการฝ่ายตุลาการ

- ข้าราชการฝ่ายอัยการ - ข้าราชการพลเรือนในมหาวิทยาลัย

- ข้าราชการฝ่ายรัฐสภา ตำรวจ ทหาร ครู

· ผู้มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้าน

- ผู้ที่ได้รับคำสั่งให้เดินทางไปประจำสำนักงานในต่างท้องที่ (มาตรา 7)

- ผู้ที่ต้องไปปฏิบัติราชการประจำสำนักงานในต่างท้องที่เนื่องจากสำนักงานที่ปฏิบัติราชการประจำอยู่เดิมได้ย้ายสถานที่ทำการไปตั้งในท้องที่ใหม่ (มาตรา 7 ทวิ) เว้นแต่ท้องที่ใหม่ ที่สำนักงานได้ย้ายไปนั้นอยู่ใกล้เคียงกับท้องที่ที่ตั้งสำนักงานเดิมตามหลักเกณฑ์ที่ กค. กำหนด

· ข้อยกเว้นที่ทำให้ไม่มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้าน

1. ทางราชการจัดที่พักอาศัยให้

2. มีเคหะสถานของตนเองหรือของสามีหรือภริยาที่พออาศัยอยู่ร่วมกันได้ในท้องที่ที่ไปประจำสำนักงานใหม่

3. ได้รับคำสั่งให้ไปประจำสำนักงานใหม่ในท้องที่ที่รับราชการครั้งแรกหรือท้องที่ที่กลับเข้ารับราชการใหม่

4. ได้รับคำสั่งให้เดินทางไปประจำสำนักงานใหม่ตามคำร้องขอของตนเอง

5. เป็นข้าราชการวิสามัญ

· ท้องที่ หมายความว่า กทม. อำเภอ กิ่งอำเภอ หรือท้องที่ที่กระทรวงการคลังกำหนด

1. กรุงเทพมหานครกับจังหวัดใกล้เคียงให้ถือท้องที่ที่ใกล้เคียงหรือท้องที่ที่มีเขตติดต่อกัน และมีรถยนต์โดยสารของ ข.ส.ม.ก. ให้บริการตามบัญชีรายชื่อ ดังนี้

1.1 จังหวัดนนทบุรี

- อำเภอเมืองนนทบุรี - อำเภอบางกรวย- อำเภอปากเกร็ด- อำเภอบางใหญ่

- อำเภอบางบังทอง

1.2 จังหวัดปทุมธานี

- อำเภอเมืองปทุมธานี- อำเภอลำลูกกา- อำเภอธัญญบุรี- อำเภอคลองหลวง

1.3 จังหวัดสมุทรปราการ

- อำเภอเมืองสมุทรปราการ- อำเภอบางบ่อ- อำเภอพระประแดง- อำเภอบางพลี

- อำเภอพระสมุทรเจดีย์

1.4 อำเภอคลองหลวงจังหวัดนครปฐม

- อำเภอพุทธมณฑล

1.5 จังหวัดสมุทรสาคร

- อำเภอเมืองสมุทรสาคร

2. จังหวัดเดียวกันหรือระหว่างจังหวัดให้ถือว่าท้องที่ที่มีเขตติดต่อกัน และมียานพาหนะประจำทางให้บริการ

´ตอบข้อหารือเกี่ยวกับสวัสดิการค่าเช่าบ้านข้าราชการ

ด้วยในปัจจุบันได้มีการปรับปรุงบทบัญญัติเกี่ยวกับสิทธิได้รับค่าบ้านข้าราชการตามนัย พระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ. 2527 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกำหนดว่าข้าราชการผู้ย้ายตามคำร้องขอของตนเองจะต้องรายงานตัวและเช่าบ้านอยู่ก่อนวันที่ 26 มิถุนายน 2541 และหนังสือเวียนแจ้งของกระทรวงการคลัง ด่วนที่สุด ที่ กค 0530.3/ว 73 ลงวันที่ 20 มิถุนายน 2544 ที่จะต้องปฏิบัติ และสืบเนื่องจากพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2546 มีผลใช้บังคับเมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม 2546 ประกอบหนังสือกระทรวงการคลังได้แจ้งแนวทางปฏิบัติการใช้สิทธิเบิกค่าเช่าบ้าน ค่าเช่าซื้อหรือค่าผ่อนชำระเงินกู้เพื่อชำระราคาบ้านในประเด็นต่าง ๆ ซึ่งทำให้ข้าราชการเกิดความสงสัยไม่มั่นใจว่าตนเองเกิดสิทธิหรือหมดสิทธิเบิกค่าเช่าบ้าน ตามกรณีตัวอย่าง ดังนี้

1. ถาม ข้าราชการผู้หนึ่งย้ายติดตามสามีตามคำร้องขอของตนเองก่อนวันที่ 26 มิ.ย.2541

โดยสามีเป็นผู้ใช้สิทธิเบิกค่าเช่าบ้าน ต่อมาหลังวันที่ 25 มิ.ย.2541 สามีได้ย้ายไป

รับราชการต่างท้องที่ (อำเภอ) ข้าราชการผู้นี้จะมีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านต่อจากสามี

ได้หรือไม่

ตอบ หากข้าราชการผู้นี้มีชื่อในสัญญาเป็นผู้เช่าบ้านร่วมกับสามีย่อมถือว่าข้าราชการ

ผู้นี้เป็นผู้มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านก่อนวันที่ 26 มิ.ย. 2541

2. ถาม ข้าราชการผู้หนึ่งย้ายตามคำร้องขอของตนเอง ก่อนวันที่ 26 มิ.ย. 2541 ไม่เคยใช้

สิทธิเบิกค่าเช่าบ้านในท้องที่นั้น เนื่องจากทางราชการได้จัดบ้านพักให้อยู่อาศัยได้มีหนังสือสั่งให้ออกจากบ้านพัก เพราะบ้านพัก

ชำรุดทรุดโทรม หากต่อมาข้าราชการได้เช่าบ้านและอาศัยอยู่จริง จะมีสิทธิเบิก

ค่าเช่าบ้านหรือไม่

ตอบ เมื่อปรากฏว่าข้าราชการผู้นี้ไม่เคยเช่าบ้านก่อนวันที่ 26 มิ.ย.2541 จึงไม่มีสิทธิเบิก

ค่าเช่าบ้านจากทางราชการ

3. ถาม ข้าราชการผู้หนึ่งย้ายตามคำร้องขอของตนเอง และได้ใช้สิทธิเบิกค่าเช่าบ้าน

ก่อนวันที่ 26 มิถุนายน 2541 ต่อมาทางราชการได้จัดบ้านพักให้อยู่อาศัย

ข้าราชการผู้นี้จึงได้งดเบิกค่าเช่าบ้านและต่อมา พ.ศ. 2546 ทางราชการได้สั่งให้

ออกจากบ้านพัก เพราะบ้านพักชำรุดทรุดโทรม หากต่อมาข้าราชการได้เช่าบ้าน

และอาศัยอยู่จริงจะมีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านหรือไม่

ตอบ เมื่อปรากฏว่าข้าราชการผู้นี้ได้เคยใช้สิทธิเบิกค่าเช่าบ้านก่อนวันที่ 26 มิ.ย. 2541

ถือว่าเป็นผู้มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านจากทางราชการได้

4. ถาม ข้าราชการผู้หนึ่งย้ายตามคำร้องขอของตนเอง และได้ทำสัญญาเช่าซื้อหรือผ่อน

ชำระเงินกู้เพื่อชำระราคาบ้านและหรือปลูกสร้างบ้าน อยู่ก่อนวันที่ 26 มิ.ย. 2541

แต่ได้เข้าอาศัยอยู่จริงหลังวันที่ 25 มิ.ย. 2541 จะมีสิทธินำหลักฐานค่าเช่าซื้อหรือ

ค่าผ่อนชำระเงินกู้เพื่อชำระราคาบ้านหรือค่าปลูกสร้างบ้านมาเบิกค่าเช่าบ้านจาก

ทางราชการหรือไม่

ตอบ มีสิทธินำหลักฐานดังกล่าวมาเบิกค่าเช่าบ้านจากทางราชการ ตั้งแต่วันที่ได้เข้า

อาศัยในบ้านหลังดังกล่าว

5. ถาม ข้าราชการผู้หนึ่งย้ายตามคำร้องขอของตนเอง ก่อนวันที่ 26 มิ.ย.2541 ไม่เคยใช้

สิทธิเบิกค่าเช่าบ้านเนื่องจากพักอาศัยอยู่บ้านบิดามารดา เพื่อประหยัดเงินงบ

ประมาณ ต่อมา พ.ศ. 2544 ได้เช่าบ้านและอาศัยอยู่จริงจะมีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้าน

จากทางราชการหรือไม่

ตอบ เมื่อปรากฏว่าข้าราชการผู้นี้ไม่เคยเช่าบ้าน ก่อนวันที่ 26 มิ.ย. 2541 จึงถือว่าเป็น

ผู้ไม่มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านจากทางราชการ

6. ถาม ข้าราชการผู้หนึ่งรับราชการอยู่ในท้องที่อำเภอ ก. แต่ได้ผ่อนชำระค่าเช่าซื้อหรือ

ค่าผ่อนชำระเงินกู้เพื่อชำระราคาบ้านอยู่ในท้องที่อำเภอ ข. ต่อมาได้รับคำสั่ง

ย้ายไปรับราชการในท้องที่อำเภอ ข. จะสามารถนำหลักฐานดังกล่าวมาเบิก

ค่าเช่าบ้านข้าราชการหรือไม่

ตอบ กรณีดังกล่าวย่อมถือได้ว่าข้าราชการผู้นี้มีเคหสถานของตนเอง เพื่อใช้เป็นที่อยู่

อาศัยได้ จึงไม่มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านจากทางราชการ

7. ถาม ข้าราชการผู้หนึ่งรับราชการในท้องที่อำเภอ ข. ได้กู้เงินจากสถาบันการเงินและ

ทำสัญญาปลูกสร้างบ้านอยู่ในท้องที่อำเภอ ข. ต่อมาได้รับคำสั่งย้ายไปรับราชการ

ในท้องที่อำเภอ ข. แต่ขณะนั้นบ้านหลังดังกล่าว ยังปลูกสร้างไม่แล้วเสร็จ

ไม่สามารถที่จะเข้าพักอาศัยจะถือว่าข้าราชการผู้นี้มีเคหสถานของตนเองอยู่ใน

ท้องที่อำเภอ ข. หรือไม่

ตอบ กรณีดังกล่าวไม่ถือว่าข้าราชการผู้นี้มีเคหสถานของตนเอง หากต่อมาได้เข้าพัก

อาศัยมีสิทธิที่จะนำหลักฐานดังกล่าวมาเบิกค่าเช่าบ้านจากทางราชการได้

8. ถาม ข้าราชการผู้หนึ่งรับราชการในท้องที่อำเภอ A ต่อมาได้รับคำสั่งย้ายไปรับราชการ

ในท้องที่อำเภอ B โดยเข้าพักอาศัยอยู่ในบ้านหลังที่สามีผ่อนชำระเงินกู้กับ

ธนาคาร ซึ่งสามีได้ใช้สิทธิเบิกค่าเช่าบ้านจากทางราชการ และต่อมาสามีได้ย้าย

ไปรับราชการที่อำเภอ C ข้าราชการผู้นี้จะมีสิทธินำหลักฐานดังกล่าวมาเบิก

ค่าเช่าบ้านจากทางราชการหรือไม่

ตอบ กรณีดังกล่าวถือว่าข้าราชการผู้นี้มีเคหสถานของสามีในท้องที่อำเภอ B เพื่อใช้

เป็นที่อยู่อาศัยได้ ข้าราชการผู้นี้จึงไม่มีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้านข้าราชการ

9. ถาม ข้าราชการผู้หนึ่งได้เคยใช้สิทธิเบิกค่าเช่าบ้านหรือผ่อนชำระเงินกู้เพื่อชำระราคา

บ้านอยู่ที่จังหวัดเชียงใหม่ ต่อมาได้รับคำสั่งให้ย้ายไปรับราชการที่จังหวัดสงขลา

และต่อมาได้รับคำสั่งย้ายกลับมารับราชการที่จังหวัดเชียงใหม่ จะมีสิทธินำ

หลักฐานการผ่อนชำระเงินกู้เพื่อชำระราคาบ้านหลังดังกล่าว มาเบิกค่าเช่าบ้าน

จากทางราชการหรือไม่

ตอบ มีสิทธิ

10. ถาม ข้าราชการผู้หนึ่งได้ย้ายมาช่วยราชการที่อำเภอ ก. เพื่อปฏิบัติงานราชการที่มี

ระยะเวลานาน และข้าราชการผู้นี้จึงได้ทำสัญญาซื้อบ้านโดยผ่อนชำระเงินกู้กับ

ธนาคาร ต่อมาทางราชการได้ออกคำสั่งตัดโอนตำแหน่งมาที่อำเภอ ก. จะมีสิทธิ

นำหลักฐานดังกล่าว มาเบิกค่าเช่าบ้านจากทางราชการได้หรือไม่

ตอบ มีสิทธิ

11. ถาม กรณีที่ข้าราชการจะต้องย้ายไปประจำสำนักงานในต่างท้องที่ เนื่องจากการปรับ

เปลี่ยนโครงสร้างกระทรวงศึกษาธิการ สิทธิการได้รับค่าเช่าบ้านจะเป็นไปตาม

พระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ. 2527 และที่แก้ไขเพิ่มเติม โดยกรณี

ที่ส่วนราชการให้ข้าราชการแสดงความประสงค์ย้ายนั้น จะถือเป็นการย้ายตาม

คำร้องขอของตนเองหรือไม่

ตอบ ไม่ถือว่าเป็นการย้ายตามคำร้องขอของตนเอง ตามมาตรา 7 (4) แห่งพระราช

กฤษฎีกาฯ

12. ถาม นาย ก. รับราชการที่อำเภอ A ซึ่งเป็นท้องที่เริ่มรับราชการครั้งแรก ต่อมาได้ยุบ

รวมหน่วยงานเข้าสู่โครงสร้างใหม่กระทรวงศึกษาธิการ ได้รับคำสั่งให้เดินทางไป

ปฏิบัติราชการที่สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ซึ่งตั้งอยู่ที่อำเภอ B ซึ่งอยู่ภายใน

จังหวัดเดียวกัน นาย ก. จะมีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้านหรือไม่

ตอบ หากในท้องที่อำเภอ B นาย ก. ไม่มีเคหสถานของตนเอง หรือของคู่สมรสที่พอ

อาศัยอยู่ได้ และทางราชการมิได้จัดบ้านพักให้ หาก นาย ก. ได้เช่าบ้านและอาศัย

อยู่จริง ย่อมมีสิทธินำหลักฐานการเช่าบ้านมาเบิกค่าเช่าบ้านจากทางราชการได้

13. ถาม เมื่อ นาย ก. ปฏิบัติราชการที่อำเภอ B แต่จะไปเช่าบ้านอยู่ที่อำเภอ A ซึ่งเป็น

ท้องที่บรรจุเข้ารับราชการครั้งแรก จะมีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านหรือไม่

ตอบ มีสิทธิ

14. ถาม หาก นาย ก. ได้เช่าบ้านอยู่อาศัยแล้ว จะต้องรอจนกว่าจะจัดเข้าสู่ตำแหน่งตาม

พระราชบัญญัติข้าราชการครู และบุคลากรทางการศึกษา เมื่อมีผลใช้บังคับแล้ว จึงจะนำหลักฐานการเช่าบ้านมาเบิกค่าเช่าบ้านจากทางราชการใช่หรือไม่

ตอบ เมื่อสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาได้มีคำสั่งให้ นาย ก. มาปฏิบัติงานที่สำนักงาน

เขตพื้นที่การศึกษา ประกอบกับได้มีคำสั่งให้ นาย ก. ปฏิบัติงานราชการซึ่งมี

ลักษณะประจำแล้ว และ นาย ก. ได้มีการเช่าบ้านอาศัยอยู่จริง ย่อมมีสิทธินำ

หลักฐานการเช่าบ้านมาเบิกค่าเช่าบ้านจากทางราชการ ณ สำนักเบิกเงินเดือน

ของ นาย ก. โดยไม่ต้องรอจนกว่าจะจัดเข้าสู่ตำแหน่งตามพระราชบัญญัติ

ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาจะมีผลใช้บังคับแล้ว

15. ถาม หาก นาย ก. จะเปลี่ยนจากการเช่าบ้านเป็นการเช่าซื้อหรือเป็นการผ่อนชำระเงินกู้

เพื่อชำระราคาบ้านจะได้หรือไม่

ตอบ นาย ก. ซึ่งเป็นผู้มีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้านสามารถที่จะเลือกใช้สิทธิเบิกค่าเช่าซื้อ